ΧΡΟΥΣΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΑΡΧΕΙΟ ΕΦΕ
ΧΡΟΥΣΑΚΗ ΜΑΡΙΑ 1899-1972 AFIAP
Χαρισματική ερασιτέχνης φωτογράφος της προπολεμικής και μεταπολεμικής Ελλάδας. Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1899, αλλά η οικογένεια της εγκαταστάθηκε στην Αθήνα πριν από την Μικρασιατική καταστροφή του 1922. Ήταν κόρη του εύπορου εισοδηματία Ιωάννη Χρουσάκη και της Κλεωνής Αθηνογένη.
Η Μαρία Χρουσάκη ταξίδευε συστηματικά στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από το 1932 διετέλεσε εθελόντρια νοσοκόμα του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Έλαβε μέρος ως νοσηλεύτρια στο Αλβανικό μέτωπο, στον εμφύλιο και στα χρόνια της ανασυγκρότησης. Οι εμπειρίες της έχουν καταγραφεί με το φακό της μηχανής της, δημιουργώντας μια πολύ πλούσια συλλογή φωτογραφικών, εικόνων ουσιαστικά από μια άγνωστη Ελλάδα.
Μπόρεσε σε πενήντα τουλάχιστον χρόνια ενεργούς καλλιτεχνικής δράσης (1917 - 1967) να συνδυάσει τη δημιουργική φωτογραφία με τη φωτογραφική μαρτυρία. Το 1949 συμμετείχε με φωτογραφίες της στην έκθεση ελληνικών φωτογραφιών και λαϊκής τέχνης που διοργανώθηκε στο Λονδίνο. Πραγματοποίησε ατομικές εκθέσεις και συνεισέφερε φωτογραφίες της σε φυλλάδια του Ε.Ο.Τ. και σε διάφορες άλλες εκδόσεις. Μεταξύ άλλων, φωτογραφίες της από τις αρχαιότητες της Ελλάδας έχουν δημοσιευτεί σε ένα μικρό διαφημιστικό λεύκωμα στα αγγλικά, με τίτλο Greece-American Express (έκδ. Πυρσός, 1938).
Ανήκει στη ίδια γενιά καλλιτεχνικής δράσης με τον Κώστα Μπαλάφα και τον Σπύρο Μελετζή με τις γνωστές φωτογραφίες τους από την Αντίσταση και την Ήπειρο και την Αθήνα. Με τη Βούλα Παπαϊωάννου συνδεόταν φιλικά. Μάλιστα ταξίδεψε μαζί της σε πολλές περιηγήσεις. Το γεγονός ότι ως σεμνή προσωπικότητα η ίδια απέφευγε να δημοσιεύει και να εκθέτει το έργο της, την κράτησε στην αφάνεια μέχρι το τέλος του 20ού αιώνα.
Διετέλεσε μέλος της ΕΦΕ από το 1954. Το 1968 τιμήθηκε με τον τίτλο AFIAP.
Το 1971 παρέδωσε το αρχείο της, που αποτελείται από (15.000) πλάκες αρνητικών και (35) λευκώματα με μαυρόασπρες φωτογραφίες επαφής, στον Μαρίνο Καλλιγά, τότε διευθυντή της Εθνικής Πινακοθήκης, ο οποίος είχε ενδιαφερθεί ιδιαίτερα για το έργο της.Πέθανε ένα χρόνο αργότερα, το 1972.
